Ukrayna’nın batısındaki Halych kentinde yer alan tarihi Galician Kalesi’nin (diğer adıyla Starasta Kalesi) altında, yaklaşık üç yüzyıldır mühürlü durumda kalan gizemli bir oda gün yüzüne çıkarıldı. Tozlu, karanlık ve yıllarca ulaşılması imkansız olan bu oda, kalenin tarihine yeni bir katman ekliyor.
Kalenin geçmişi 12. yüzyıla kadar uzanıyor. Dniester Nehri’ne bakan kayalık bir alanda önce ahşap bir tahkimat olarak inşa edilen yapı, 14. yüzyılda Polonya Kralı III. Casimir döneminde taşla yeniden inşa edildi. 17. yüzyıl başlarında ise mimari olarak tekrar şekillendirildi. Ancak 1676 yılında, Türk-Polonya Savaşı sırasında kaleye isabet eden top atışları, savunma duvarlarıyla birlikte bazı kulelerin de çökmesine yol açtı.
Bu çatışmalar sırasında çöken bir duvarın altında kaldığı düşünülen söz konusu oda, Antik Galich Ulusal Koruma Alanı Genel Müdürü Vladimir Oleynik’e göre, yaklaşık 150 metreküplük toprak ve molozun altında kalarak dış dünyadan tamamen izole hale geldi. Oda, bu olaydan bu yana hiç açılmamış ve unutulmuştu.
Havalandırma şaftı, gizli bölmeyi ortaya çıkardı
2023 yılında, uzmanlar kalede küçük bir havalandırma şaftına rastladı. Bu şaft, sonunda mühürlü odaya giden yolu açtı. Yıllar süren dikkatli kazı çalışmalarının ardından arkeologlar, odaya ilk kez fiziksel olarak girmeyi başardı.
Odanın işlevine dair ilk tahminler, buranın bir “kazamat” yani savaş zamanlarında mühimmat ya da değerli eşyaların korunması için kullanılan korunaklı bir alan olduğu yönünde. Duvarlardan birinde tespit edilen küçük açıklık ise, odanın daha da dikkat çekici hale gelmesini sağladı. Bu boşluğun, yerel halk arasında uzun süredir anlatılan yeraltı geçitlerine açılan bir bağlantı olabileceği düşünülüyor.
Çalışmalar, arkeolojik dokunun zarar görmemesi için tamamen elle yürütülüyor. Alan, şu aşamada halka açık değil. Arkeologlar, odada yapılacak ayrıntılı incelemeler sayesinde, Halych’in en önemli tarihî yapılarından biri olan Galician Kalesi’nin bilinmeyen geçmişine dair yeni bilgiler elde etmeyi umuyor.
